Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden başlamak doğru olur, çünkü çubuğun ham kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir bilhassa tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve romeo julieta no. 2 tekli benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte ağıza gelen tat ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu o anda yazmak iyi olur, çünkü bellek çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez koklamak hatayı azaltır çünkü gürültülü yerlerde ince kokular kolayca kaçırılır. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; sadece şiddeti gösterir. Bu yüzden ilk tadımda acele etmemek ve ölçütleri önceden netleştirmek en doğru yol olur. Kriter belli olunca her puro aynı cetvelle tartılır böylece yorumlar birbiriyle destekler. Tadım sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz ayrıca erken davranıp hüküm vermek sık yapılan bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku genellikle hafif ve net başlar tabii ki bu düzen her üründe aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos yoğunluğu nasıl gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü gerçek karakter genellikle bu kısımda gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla zirveye yaklaşır ve tonlar belirginleşir hem de genellikle ilk birkaç çekişten edinilen izlenim eksik olur. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu sebeple yavaş gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar baskın olabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini ancak orta kısımda gösterir. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı sonuç verir. Evrelerin geçişi genellikle net olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak işinizi görür. Değişimleri fark etmek adına nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Çok sık çekmek sıcaklığı yükseltir ve aromayı bozar.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha okunur hâle getirir her zaman aynı ışık ile sessiz bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için işe yarar bu da tadım notlarını kişiden kişiye daha tutarlı yapar. 1 belli belirsiz aromayı, 5 ise ağızda uzun süre kalan yoğun notayı anlatır böylece dikkat dağılmaz ve not doğruluğu artar. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda yer alır hem de sonradan okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik neye benzer gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı çubuk iki farklı puan alabilir. Notu yazmadan önce en az üç nefes yapmak gerekir diğer taraftan yarım notlar yazmak fazladan bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Skalanın ortası genellikle tercih edilen puandır, zira dengeli çubuklar büyük kısmını kapsar. Uçlardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Böylece not defteri anlamlı olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü doğrudan etkiler bu yüzden kül çizgisinin eşit gitmesini de izlemek gerekir. Dar çaplı bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla baharatlı tonlar çabuk öne çıkar gerçekten ince çubuklarda ısı artışı çok daha çabuktur. Tadımda petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi hemen fark edersiniz yanma temposu de tadı doğrudan etkileyen bir etkendir. Kalın çubuklarda duman daha serin akar ama aromalar sonradan belirir ve bu çabukluk tadın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme dengesizse not kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı yapar fakat gücünü azaltmaz aksine kalın çubukta duman daha geniş bir alana dağılır. Dolayısıyla kalınlığı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Değişik çaplarda iki çubuğu aynı günde denerken önce dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı seçmek iyi olur. Bu şekilde güçlü tat ince olanın izlenimini bastırmaz. İkisi arasındaki ara süresi yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Aroma iki yoldan gelir: dildeki tat ile burun boşluğunun duyduğu aroma hâlbuki bu iki kanal birbirini tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü dikkatle yorumlamak adına bu iki kanalı ayrı kaydetmek gerekir bu fark başta önemsiz gelse de sonuçları oldukça değiştirir. Nefesi ağızdan bırakırken burundan hafifçe çıkarmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir nefes aromayı çok geniş açar. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını belirgin gösterir üstelik nezle halindeyken yapılan değerlendirmeler sağlam olmaz. Romeo julieta short sports benzeri ince bir çubuk ise kuru notayı daha kısa bırakır sert bir nefes ise ince notaları siler. Yoğunluk dilde zayıf fakat burunda belirgin çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten hemen sonra algı azalır. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayrı yazmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar için önce burundan gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla damak tarafı de detay vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız yorulduğunda aroma gücü olduğundan düşük algılanır üstelik yemek arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık bir yudum su almak iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir damak en güçlü notayı dahi silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş notalarını öne çıkarır, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca buzlu içecekler dili duyarsızlaştırır ve tat hissini düşürür. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha temiz görünür bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası bozmaz gerçekten yoğun şekerli içecekten hemen sonra keskin notalar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra tadım yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde çay da düşünülebilir; önemli olan içeceğin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika ara vermek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen tadım sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo formatında içim kısa sürdüğünden aroma değişimi daha az bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak özen ister bu yüzden kısa bir ölçü uzun bir puroya oranla daha dikkatli incelenmelidir. Tadımda 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her çekişin payı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo gibi mini ölçü de sedir tonunu çabucak ortaya koyup sona erer çünkü geçiş uzun süre değil saniyeler içinde olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek çubuktan daha sağlam sonuç sunar bu sebeple düzenli ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk notu belirler bu nedenle yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek yararlıdır. Boy kısaldıkça tat ayrıntısı daralır, fakat yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk değerlendirmelerini puro kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak gerekir. Ayrı sayfa kullanmak işe yarar.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir yargı sunmaz yani her deneme bir öncekinin üzerine inşa edilir. Ruh hali, ortam ve saat algıyı etkiler bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür fayda verir. Bu yüzden basit bir not defteri tutmak fayda sağlar aksi takdirde aynı notalar defalarca yeniden keşfedilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp göz atmak ilerlemeyi ölçmenizi mümkün kılar. San cristobal bastiones puro gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, puro ismi ve puan tabloya yazılmalı nitekim ilk notlar ileride okunduğunda ilginç sapmalar gösterir. Notlar arasında iki puandan çok sapma varsa şartlar yeniden düşünülmelidir. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde öz ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha kullanışlıdır. Örneğin orta bölüm güçlü ahşap kokusu gibi bir not tatmin edici olur. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Gövde, dumanın ağızdaki ağırlığını anlatır; yoğunluk de notaların şiddetidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek mecburiyetinde olmaz. İkisi çoğu zaman birbirinin yerine anılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha dürüst bir yorum ortaya çıkarır. Küçük boy yumuşak puro gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sütlü kahve tonunu belirgin verebilir örneğin sert bir içim sönük bir aromayla gelebilir. Dengeli onlu puro kutusu benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir notasını güçlü taşır kaldı ki dolgun bir duman notasız da olabilir. Demek ki hafif içimli bir puro güçlü lezzet sunabilir aksi hâl da mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle yoğun demek yerine ayrı ayrı değerlendirmek iyidir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk içinde aroma ayrımı aramak hassas bir iştir. Bu yeteneğin gelişmesi sabır ile düzenli kayıt almayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma algısını en az tütün kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım koşulları değiştirmemekle mümkündür. Fazla kuru bir ortamda tütün hızlı yanar ve keskin notalar abartılır bu nedenle oda şartlarını de kayda eklemek akıllıca olur. Çok nemli havada de çekiş tıkanır ve lezzet bastırılır ısı de yaprağın yanma hızını değiştiren ayrı bir etkendir. La prado nasıl içilir benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak gerekir yoksa farklı günlerde ortaya çıkan not farkı üründen sanılabilir. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark daha doğru görülür değerlendirme günü seçerken bunu hesaba katın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku ise koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken çoğu zaman odadaki nem veya koku çıkar. Değerlendirmeyi her seferinde benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir odada duman birikirse sonraki çubuğun tadı yanlış okunabilir. Kapı açıklığı bırakmak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar fazla güçlüyse yanış düzeni şaşar.